Kategoria: Literatura polska

„W każdej baśni jest ziarno prawdy”

„… coś się zaczyna”

Andrzej Sapkowski jest jednym z najbardziej znanych polskich pisarzy. Międzynarodową sławę przyniosła mu seria książek o wiedźminie Geralcie, czarodziejce Yennefer i księżniczce Ciri. W Polsce uznanie zyskała również trylogia husycka, a także zbiory opowiadań, od których pisarz zaczynał swoją karierę.

Autor słynnej sagi urodził się w Łodzi 21 czerwca 1948 roku i nadal tam mieszka. Z wykształcenia jest ekonomistą, co nie przeszkodziło mu w karierze pisarskiej. Wszystko zaczęło się w 1986 roku od opowiadania „Wiedźmin”, które ukazało się w miesięczniku literackim „Fantastyka”. Kolejne dzieła przedstawiały nowe przygody białowłosego bohatera i poszerzały grono fanów Andrzeja Sapkowskiego. Jego twórczość to głównie fantastyka przemieszana z historią i legendami w nowej, często zaskakującej wersji.

„Źle czy dobrze, okaże się później”

Czas akcji dwóch najbardziej znanych serii – wiedźmińskiej i husyckiej – ulokowany został w średniowieczu, ale autor nie trzyma się ściśle faktów. Tym, co przebija się we wszystkich jego tekstach, jest nieszablonowe poczucie humoru i oryginalne podejście do znanych legend i baśni. Styl pisania jest raczej lekki, ale przekazywana treść na ogół głęboka. Dzięki temu książki czyta się z ogromną przyjemnością. Zamiast patosu i wysokiego języka, pisarz woli przyziemne opisy czynności fizjologicznych, przekleństwa i zwyczajną prozę życia. Tak bardzo ludzkie przedstawienie głównych bohaterów zapewniło Sapkowskiego oddanych fanów, którzy z niecierpliwością czekają na każdą wzmiankę o nowych dziełach.

„Saga o wiedźminie” jest niezaprzeczalnie największym sukcesem pisarza. W przystępny sposób przedstawia w niej cały przekrój sytuacji życiowych i stosunków międzyludzkich – niezachwianą przyjaźń, gorycz porażki, smutek rozstania, radość ponownego spotkania, poświęcenie i miłość, która wbrew rozsądkowi kieruje działaniami bohaterów. W tej serii każdy fan fantastyki znajdzie coś dla siebie. Motywem przewodnim sagi jest przeznaczenie, które niektórzy chcą oszukać, a inni się mu poddają. Cała historia to długa podróż, zarówno przez miejsca jak i czasy, u celu której stoi nieuchronny los. Opowieść okraszona jest tak dużą dawką humoru, że ciężko się nie roześmiać, gdy obok bestii nie stoi piękna, lecz wampirzyca, królewna z siedmioma gnomami napada na podróżnych, a syrenka wcale nie tryska radością na myśl o oddaniu swojego ogona za nogi.

Tłem dla trylogii husyckiej są wojny husyckie (XV w.), a opowieść zaczyna się na Dolnym Śląsku. Czytelnicy znajdą tu więcej odwołań do historii i spotkają postaci historyczne, mające wpływ na losy ówczesnego świata. Przygody głównego bohatera – Reinmara z Bielawy, są następstwem jego nieostrożnego romansu, który zmusza go do ucieczki. Kolejne wydarzenia komplikują jeszcze bardziej jego sytuację, ale na szczęście nie musi zmagać się z nimi sam. Książki są jeszcze bardziej dosadne i obdarte z patosu niż „Saga o wiedźminie”.

Sapkowski napisał także wiele opowiadań, ale nie zyskały one takiego rozgłosu jak wyżej wymienione serie.

„Coś się kończy…”

Mimo że pisarz nie ma wielkiego dorobku pisarskiego, jego książki zostały przetłumaczone na ponad 20 języków i zdobyły kilka liczących się nagród, zarówno w Polsce jak i za granicą. Historia wiedźmina Geralta zainspirowała innych do stworzenia komiksów, filmu, serialu, serii gier komputerowych. Netflix zapowiedział na ten rok nowy serial, którego konsultantem miał być sam Sapkowski, więc można mieć nadzieję, że niesamowity świat ze stron książek zostanie przeniesiony i wiernie pokazany także na ekranach telewizorów.

 

„Ktoś tutaj był i był, a potem nagle zniknął i uporczywie go nie ma…”

Żyje, więc się myli”

Wisława Szymborska to najbardziej znana i utytułowana polska poetka. Międzynarodową sławę przyniosły jej tomiki poezji, które były i nadal są rozchwytywane przez czytelników na całym świecie. Twórczość Szymborskiej cechuje język prosty, bliski potocznemu, ale i przewrotny, zawierający ogromną dawkę treści. Poetka pisze w sposób zwięzły, zabawny i inteligenty, czym od lat podbija serca nie tylko zagorzałych fanów poezji.

Polska Noblistka urodziła się 2 lipca 1923, a zmarła 1 lutego 2012 roku. Karierę artystyczną rozpoczęła się w roku 1945, publikując w ”Dzienniku Polskim” wiersz ”Szukam słowa”. Poza tworzeniem poezji, Szymborska pisywała eseje i felietony, zajmowała się też tłumaczeniem oraz krytyką literacką.

Nic dwa razy się nie zdarza”

Wiersze Szymborskiej to utwory ponadczasowe i uniwersalne. Jej unikalny styl trafia do każdego odbiorcy, niezależnie od wykształcenia, poglądów politycznych czy wieku. Poetka posiada dar mówienia o kwestiach niezwykle poważnych w sposób tak lekki, że wręcz niepokojący. Tematami jej wierszy jest wojna, miłość, samotność, egzystencja człowieka w obliczu wydarzeń historycznych i zjawisk biologicznych. Jej utwory są krótkie, a każde słowo trafia precyzyjnie w najczulsze punkty świadomości odbiorcy. Szymborska podchodzi z ogromnym dystansem i humorem do śmierci, przemijania, ludzkich tragedii. Z drugiej strony w jej utworach można odnaleźć zachwyt nad urodą życia i otaczającej nas przyrody. Każdy wiersz przypomina czytelnikowi o ulotności naszego bytu, zachęcając jednocześnie do korzystania z czasu jaki jest nam dany.

Kot w pustym mieszkaniu”

Dzięki zderzeniu żartobliwego, lekkiego tonu wierszy z niezwykle poważnymi kwestiami filozoficznymi poetka odsłania przed czytelnikiem zaskakujące spojrzenie na ludzką egzystencję. Paradoks i ironia to poza lapidarnością najbardziej charakterystyczne cechy twórczości Szymborskiej. Poetka w przewrotny sposób budzi w czytelnikach pokłady uśpionej wrażliwości. Komu z nas serce się nie kraja czytając o kocie, który czeka na zmarłego właściciela wygrażając mu co zrobi po jego powrocie? Czy nie wzbudza w nas niepokoju opis porządków jakie trzeba zrobić po wojnie, bo przecież świat nie wygląda teraz zbyt fotogenicznie? Poezja Szymborskiej rozbudza człowiecze niepokoje, jednocześnie w przedziwny sposób uspakajając i dając nadzieję swoim pragmatyzmem.

Koniec i początek”

Wisława Szymborska to osoba unikalna. Jej twórczość liczy zaledwie około trzystu wierszy, ale każdy z nich jest minimalistycznym w formie i bogatym w treści arcydziełem. Za cel swojej poezji stawiała sobie ona znajdowanie odpowiedzi na powtarzane każdego dnia ”nie wiem”. Efektem tych rozważań są wiersze, które przetłumaczone zostały na kilkanaście języków. Szymborska została uhonorowana licznymi nagrodami, a do najważniejszych z nich należą Nagroda Nobla w dziedzinie literatury z 1996 roku oraz tytuł damy Orderu Orła Białego, który otrzymała w 2011 roku.